Login     
                           
Skip Navigation Links
Home
GalleriesExpand Galleries
Comments
Register
VDAphoto.netExpand VDAphoto.net

CHỤP CẬN

Khi mang một ý định sẽ thử chụp cận, là bạn sắp sửa mở một cánh cửa khác của nghệ thuật nhiếp ảnh. Cánh cửa đi vào thế giới tràn đầy màu sắc, mới lạ đang chờ bạn thực tập, tìm hiểu, và khám phá.Để chụp cận bạn cần có thêm một trong những dụng cụ như sau.

REVERSE ADAPTER. Cái vòng dùng để gắn ống kiếng lật ngược (đầu thành đuôi) vào máy. Cách cổ điển này rẻ, đơn giản nhưng khó sử dụng. Vì đuôi ống kiếng không gắn vào máy, nên bộ phận đóng mở khẩu độ tự động và vòng căn nét không hoạt động. Chỉ có thể căn nét bằng cách di chuyển máy ra xa hoặc gần lại. Khoảng cách hoạt động của ống kiếng bị thu nhỏ lại còn chừng 1” hay 2” (inch).

MACRO COUPLER. Cái vòng này dùng để nối 2 ống kiếng (đầu với đầu) vào nhau để chụp cận. Tuy là dễ dàng hơn reverse adapter, nhưng vẫn khó sử dụng.

CLOSE UP FILTER. Thường được bán theo bộ 3 cái +4, +2 và +1 có thể dùng riêng từng cái, hay gắn chung lại để chụp được gần hơn. Cách này cũng không tốn kém mấy, nhưng dung lượng kém và độ phóng lớn không được nhiều.

EXTENSION TUBE . Thường được bán theo bộ 3 cái với độ dài khác nhau 36mm, 20mm và 12mm. Có thể dùng riêng từng cái hoạc gắn chung với nhau để có được độ dài cần thiết. Dùng cách này khó hơn vì bị thiếu sáng nhiều hơn. Trên lý thuyết thì bất cứống kiếng nào cũng có thể chụp cận tới độ phóng lớn 1:1 (1x) nếu có gắn ET (extension tube) có độ dài bằng với tiêu cự của nó (chẳng hạn như 50mm ống kiếng + 50mm ET, 75mm ống kiếng + 75mm ET…). Trên thực tế thì thật là bất tiện vì ống kiếng + ET quá dài nên có thể dùng teleconverter (ống kiếng+ET+ teleconverter) để thu gọn lại. Khoảng cách hoạt động của ống kiếng bị thu nhỏ lại, chỉ còn vài inch tới một vài feet tùy theo tiêu cự của ống kiếng được gắn vào. Rất thích hợp với ống kiếng zoon và có thể dùng vòng thay đổi tiêu cựđể căn nét dễ dàng.

CONVERSION LEN. Đây là ống kiếng phụ thuộc dùng để gắn vào đầu ống kiếng. Độ phóng lớn có thể hơn 5:1 (5x) tùy theo ống kiếng. Vì ống kiếng nhỏ, nhẹ nên rất là tiện lợi. Trên thị trường có bán loại ống kiếng này của hãng Raynox có chất lược rất cao giá rẻ (DCR-250, DCR-150 ..). Khoảng cách hoạt động của ống kiếng bị thu nhỏ lại chỉ còn vài inch tới một vài feet, tùy theo tiêu cự của ống kiếng được gắn vào. Rất thích hợp với ống kiếng zoon và có thể dùng vòng thay đổi tiêu cự để căn nét dễ dàng.

MACRO LEN. Đây là dụng cụ chụp cận dễ dàng và hoàn hảo nhất. Độ phóng lớn thường có thể đạt tới 1:1 (1x) Khoảng cách hoạt động của ống kiếng là từ vài inch cho tới vô cực. Loại ống kiếng này thường được thiết kế kỹ càng, dùng nhiên liệu tốt để làm thấu kiếng nên hình chụp được thường sắc nét hơn ống kiếng thường. Bởi vậy giá cả cũng đắt luôn. Nếu chưa có nên mua ông kiếng có tiêu cự là 100mm hoặc lớn hơn, để khỏi phải chụp với khoảng cách quá gần (rất khó), tuy vậy nếu không muốn tốn nhiều bạn có thể thửống kiếng 100mm f/3.5 macro của hãng Phoenix có chất lượng khá cao với giá rẻ.

Chụp cận thường gặp những khó khăn sau.

TỐC ĐỘ. Vì chụp cận có độ phóng lớn, tốc độ di chuyển của chủ đề cũng gia tăng theo, nên phải chụp với tốc độ nhanh để tránh khỏi bị mờ vì rung.

KHẨU ĐỘ. Chiều sâu độ nét (depth of field) tùy thuộc vào độ phóng lớn, càng lớn chiều sâu độ nét càng mỏng. Khẩu độ càng đóng nhỏ, chiều sâu độ nét càng nhiều. Vì chụp cận có độ phóng lớn nên khẩu độ đóng càng nhỏ càng tốt, tuy là đóng nhỏ độ nét bị giảm, vì sự va chạm của ánh sáng và đường viền của khẩu độ (tỷ số chu vi / diện tích càng cao khi dường kính càng nhỏ). Dù là đã đóng khẩu độ nhỏ nhất của ống kiếng (thường là f22) chưa chắc là đã đủ khi chụp với độ phóng lớn cỡ 1:1 (1X) hay lớn hơn.

Khó chưa ? Làm sao có thể chụp ở tốc độ nhanh mà khẩu độ nhỏ xíu chứ Dùng chân chống (tripod)? Ngoại trừ chụp tĩnh vật với sự sắp đặt, chân chống không hữu dụng cho chụp cận. Vì nó cồng kềnh, vướng víu và khó khăn trong lúc xoay trở. Dùng nó thì phải tắt hệ thống giảm rung của máy (nếu không hình sẽ bị mờ) mà vẫn phãi chụp với tốc độ nhanh vì gió dù là nhẹ.

Bạn có thể tăng ISO, chẳng thà bị rỗ (noise) mà được hình rõ nét, còn hơn là mịn nhưng mờ. Nếu bạn đang sử dụng máy xịn hình ít bị rỗ hơn ở ISO cao thì nên dùng cách này.

Dùng đèn (flash) để chụp. Bạn nên dùng chung với dụng cụ khuếch tán (diffuser hay soft-box) để giảm bớt những đốm trắng (hot spot). Nếu bạn có đèn tự động loại có thể lấy dữ kiện khẩu độ, tốc độ, ISO và khoảng cách từ máy, rồi phát ra đúng cường độ ánh sáng thì rất tiện. Nếu bạn dùng loại thường thì chọn loại mạnh và có thể thay đổi cường độ. Đèn mạnh hay yếu được đo lường bởi guide number (GN) với ISO = 100 theo công thức như sau. GN = khoảng cách giữa đèn và chủ đề x (nhân) khẩu độ. Như vậy nếu bạn chụp hình với khoảng cách là 2’ và khẩu độ f22 thì cần có cái đèn mạnh tối thiểu là GN = 44 (2 x 22). Tốc độ của máy khi sử dụng đèn thường bị giới hạn thấp hơn hoặc bằng 1/250, tuy vậy mà bạn đừng có lo vì tốc độ của đèn thường từ 1/1000 đến 1/100000 tùy theo loại mạnh hay yếu. Thí dụ, bạn chụp con bọ chấm đang đi trên ngọn cỏ lúc tảng sáng, với khoảng cách là 1’(tốc độ cần cho khỏi bị mờ vào khoảng 1/800), khẩu độ f22 và máy chỉ cho tốc độ tối đa là 1/250 (khi dùng đèn), vậy mà chụp xong hình vẫn nét. Là vì với tốc độ và khẩu độ này hình bị thiếu sáng (đen thui), vì dùng đèn nên bọ chấm đủ sáng và nét nhờ tốc độ trên 1/1000 của đèn ☺ Tuy nhiên hậu cảnh vẫn hơi tối vì tầm hoạt động của đèn không đủ. Để chụp cận được dễ dàng và hoàn hảo hơn bạn nên (chịu hao địa) mua một cái “RINGFLASH” đèn đặc biệt cho chụp cận. Loại đèn này có ánh sáng dịu và hầu như không có bóng, vì cái bóng bên này bị ánh sáng bên kia tẩy . Nên dùng đèn mỗi khi chụp cận để hình rõ nét và đầy đủ chi tiết khi chủ đề thường trốn ở chổ râm mát. Ít nhất là dùng để tăng ánh sáng ở bên tối của chủ đề (fill-in).

Để đạt được kết quả tốt hơn nên chụp hình với tư thế vững chắc, cùi chỏ tay có điểm tựa vững vàng, vì chụp cận không tiện dùng chân chống. Thường thì khi đi chụp hình bạn nào cũng đeo túi đồ nghề sau lưng, nếu như đeo ngược lại về phía trước thì nó là điểm tựa tốt cho cùi chỏđó. Khi thấy chủ để chụp thì bạn chẳng nên vội vã, đứng quan sát coi góc độ nào đẹp, tới gần bằng cách nào rồi chuẩn bị máy (gắn đèn, chỉnh tốc độ, khẩu độ …) sao cho khi chụp chỉ cần căn nét và bấm máy thôi. Căn nét cũng khó khi sử dụng chức năng tự động, vì máy chỉ chọn điểm gần máy nhất thường thì không phải là điểm nét mà bạn muốn. Cho nên chỉ dùng chức năng S-AF hay là M . Chụp hình như sau, bố cục, căn nét sau đó chầm chậm di chuyển máy xa/gần cho tới khi điểm muốn nét (nếu là động vật thì con mắt gần ống kiếng nhất) nét thì bấm máy. Nên đi chụp vào lúc sáng sớm, khi côn trùng thường vẫn còn di chuyển chậm chạp. Không nên sử dụng keo xịt tóc vì hơi ác, kém tự nhiên và thấy rõ dấu vết.

Đây là bài viết đầu tay của tôi nên có chi sơ sót xin các bạn bổ túc cho. Sợ tốn thời gian của bạn đọc mà bài viết cũng đủ dài nên tạm dừng ởđây. Chúc bạn chụp được nhiều tác phẩm hay, hình đẹp ☺

San Diego, ngày 28 tháng 2 năm 2009

Huệ Nguyễn (Vô Danh Khách)